De rol van het kind (deel 1/3): het kindgesprek

Door: Mw. mr. D. Haacke (Denise)    1 februari 2018

Een veelgehoord misverstand bij ouders is dat hun kinderen vanaf 12 jaar mogen ‘kiezen’ bij wie ze wonen of hoe de omgang moet gaan. Kinderen vanaf 12 jaar worden door de rechter gehoord; zij mogen hun mening geven. De rechter is en blijft echter degene die de beslissing neemt en die kan afwijken van de wens van een kind.

De laatste jaren is er wel steeds meer aandacht voor de rol van het kind in familierechtelijke procedures. Eén van de manieren waarop dit wordt vormgegeven is het ‘kindgesprek’.


Wat is een kindgesprek?

Het woord zegt het al: een kindgesprek is een gesprek met een kind. Als er een procedure loopt, dan gaat de behandelend rechter in gesprek met eventuele minderjarige kinderen van de ouders. Dit is geen ‘verhoor’, maar een informeel gesprekje tussen een rechter en een kind.


Wanneer vindt een kindgesprek plaats?

Een kindgesprek vindt alleen plaats als er een procedure loopt. Daarbij worden kinderen vanaf 12 jaar standaard gehoord door rechters. Bij procedures over kinderalimentatie worden kinderen vanaf 16 jaar gehoord.

Steeds vaker worden echter ook kinderen jonger dan 12 jaar uitgenodigd voor een kindgesprek, als zij in staat zijn om een (weloverwogen) mening te vormen. Er is zelfs een pilot geweest waarbij kinderen vanaf 8 jaar standaard opgeroepen werden voor een kindgesprek. Voor nu is dat nog niet definitief doorgevoerd, zodat alleen kinderen vanaf 12 jaar standaard worden opgeroepen. Voor jongere kinderen kan het wel worden gevraagd aan de rechter.

Denkt u dat het voor uw kind belangrijk is om gehoord te worden door de rechter? Geef dat dan aan, zodat dit gevraagd kan worden.


De uitnodiging

Een kind krijgt zelf een uitnodiging van de rechtbank voor het kindgesprek. Deze brief is op een begrijpelijke manier geschreven en hierin wordt ook uitgelegd waarom er een procedure loopt.

Als een kind liever niet naar de rechter toe wil om zijn of haar mening kenbaar te maken, dan kan dit ook schriftelijk. Ieder kind mag een brief schrijven aan de rechter met daarin zijn of haar mening. Deze brief wordt niet naar de ouders gestuurd en deze wordt ook niet aan hen voorgelezen.


Hoe verloopt een kindgesprek?

Ook de invulling van het kindgesprek ontwikkelt zich steeds verder. Voorheen werden de kinderen in de zittingszaal gehoord, waarbij de rechter in toga zat. Hierdoor leek het soms meer op een verhoor, dan een kindgesprek. Tegenwoordig vindt het gesprek plaats in een aparte (kindvriendelijke) kamer en zit de rechter niet meer in toga.

Het gesprek is er vooral op gericht om kinderen de gelegenheid te geven om hun mening kenbaar te maken bij degene die een beslissing gaat nemen. Broertjes en zusjes hebben in principe allemaal individueel een gesprek met de rechter, maar als de kinderen dat zelf graag willen, kan het gesprek gezamenlijk plaatsvinden. De ouders zijn in ieder geval nooit bij het gesprek aanwezig.


Na het kindgesprek

Na afloop van het gesprek wordt er een samenvatting gemaakt. Deze samenvatting wordt met het kind doorgesproken en eventueel nog aangepast. Het kind mag dan ook aangeven of er dingen zijn waarvan hij of zij liever niet wil dat ouders dat horen. Tijdens de daadwerkelijke zitting vertelt de rechter kort en zakelijk aan de ouders wat het kind heeft aangegeven. Als een kind heel uitdrukkelijk heeft aangegeven dat hij of zij niet wil dat de ouders dit weten, dan zal de rechter daarmee rekening houden.

Hoewel de rechter rekening houdt met de mening van het kind, is het nog altijd de rechter die de beslissing neemt. De beslissing hoeft dan ook niet per se overeen te komen met hetgeen het kind heeft aangegeven. De rechter beslist op basis van het belang van het kind en soms is dat iets anders dan wat een kind wil.


Tot slot

De rol van kinderen wordt steeds serieuzer genomen. Er zijn zelfs al (buitenlandse) rechters die hun beslissingen op een kindvriendelijke manier schrijven, zodat kinderen begrijpen wat er is beslist en waarom dat zo is beslist. In Nederland gebeurt dit (nog) niet standaard, maar steeds vaker vraagt de rechter wel aan (één van) de ouders om de beslissing met hun kind te bespreken. Op deze manier weet het kind in ieder geval wat er is beslist en wat er met hun mening is gedaan.

Heeft u vragen over een kindgesprek? Of wilt u weten wat de rol van uw kinderen is? Neem dan gerust contact op. In mijn volgende blog vertel ik meer over de bijzondere curator die een kind kan vertegenwoordigen bij de rechtbank.

 

Klik op de onderstaande links om mijn andere blogs over de rol van het kind te lezen:
*https://www.lina-advocaten.nl/de-rol-van-het-kind-deel-2-3-de-bijzondere-curator/
*https://www.lina-advocaten.nl/de-rol-van-het-kind-deel-3-3-de-informele-rechtsingang/


Door: Mw. mr. D. Haacke (Denise)