Witwassen: wat is dat eigenlijk?

Door: Mr. A.C.J. Lina (Guus)    11 april 2017

Wanneer u het nieuws volgt ontkomt u er niet aan: het strafrecht. Delicten als diefstal, mishandeling of moord vormen vaak spraakmakende onderwerpen waar iedereen zich gemakkelijk een voorstelling bij kan maken. De grotere ‘schandalen’ betreffen echter vaak economische delicten. Ook in die gevallen bestaat aan media-aandacht geen gebrek, maar aan begrip van de gemiddelde volger vaak wel. Zo ook bij witwassen; wat is dat eigenlijk?

Wat is witwassen?

Wanneer iemand grote sommen geld binnenhaalt met illegale praktijken wil hij het geld natuurlijk uit kunnen geven zonder hier problemen mee te krijgen. Hij moet het geld dan witwassen. Dit wil zeggen dat ervoor gezorgd moet worden dat het lijkt alsof hij op een legale manier aan het geld is gekomen. Dit kan bijvoorbeeld door het opzetten van een bedrijf, waarin vervolgens een fictieve omzet wordt gedraaid. Op papier lijkt het bedrijf dan geld op te leveren, terwijl dit in werkelijkheid niet het geval is. Het geld dat verkregen is uit de criminele activiteiten lijkt echter afkomstig te zijn uit het bedrijf.

Van belang is dat niet meer te achterhalen valt dat het geld eigenlijk afkomstig is uit criminele activiteiten. Witwassen is dus het verhullen of verbergen van de oorsprong van het geld. In veel gevallen zal het bij witwassen gaan om geld, maar dit hoeft niet. De wet spreekt over voorwerpen. De wettekst is dus ruimer, maar voor het gemak zal hier gesproken worden over geld.

Witwassen kan op veel verschillende manieren; het bovenstaande voorbeeld is slechts het topje van de ijsberg. Er zijn nog vele andere en soms zeer complexe methoden om de oorsprong van geld te verhullen of verbergen.

Vormen van witwassen

Witwassen is op drie manieren strafbaar gesteld: opzetwitwassen, gewoontewitwassen en schuldwitwassen.

  • Bij opzetwitwassen is het van belang dat de pleger wist dat het gaat om illegaal geld. Degene die witwast moet dus hebben geweten dat het geld afkomstig is uit illegale praktijken. Het kan zijn dat hij dit vanaf het begin wist, maar het kan ook zo zijn dat hij er op een later tijdstip achter komt. Indien hij dan toch besluit het geld bij zich te houden is er sprake van witwassen;
  • Bij gewoontewitwassen gaat het om het herhalen van opzetwitwassen. Hier doet zich dus de situatie voor dat iemand meerdere malen witwast terwijl hij wist dat het om illegaal verkregen geld ging. Er moet in dat geval wel een verband zijn tussen de verschillende feiten; het enkele herhalen op zichzelf is niet voldoende;
  • Bij schuldwitwassen gaat het om dezelfde feiten als die bij opzetwitwassen strafbaar zijn gesteld. Het verschil zit hem hier in het bestaan van wetenschap over het feit dat het geld verkregen is uit een misdrijf. Waar bij opzetwitwassen vereist is dat de pleger dit wist, is bij schuldwitwassen slechts vereist dat de pleger dit vermoeden had.

Straffen

De meest gestelde vraag in het strafrecht is natuurlijk “wat staat er voor straf op?”

Een eenduidig antwoord is hierop echter niet te geven aangezien de straf afhankelijk is van een aantal factoren:

  • Allereerst is het van belang om te weten welke vorm van witwassen bewezen verklaard kan worden. Zo is de wettelijke maximumstraf van schuldwitwassen (ten hoogste één jaar gevangenisstraf of een geldboete van de vijfde categorie) beduidend lager dan de wettelijke maximumstraf voor opzetwitwassen (ten hoogste vier jaren gevangenisstraf) of gewoontewitwassen (ten hoogste zes jaren gevangenisstraf);
  • Daarnaast zijn de omstandigheden van het geval van belang. Zo wordt er gekeken naar de duur van het witwassen, het (geldelijk) voordeel dat de pleger daarmee heeft behaald en het recidivegevaar (de kans op herhaling). Er kan ook sprake zijn van factoren die in het voordeel van de pleger zijn. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de duur van de strafprocedure.

Wordt u verdacht van witwassen? Neem dan contact op met ons kantoor. Wij helpen u graag verder.

 

Deel op    Tweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Facebook

Door: Mr. A.C.J. Lina (Guus)