‘Gratis’ uit eten

Het is mooi weer en u bent lekker uit eten met familie in uw favoriete restaurant. De rekening is gevraagd en de jassen worden al gepakt. Dan zegt de persoon die zou betalen dat hij geen geld heeft. “We zullen moeten afwassen om de rekening te betalen,” grapt hij. Deze flauwe maar terugkerende grap is zeer bekend, maar wat als de portemonnee écht een keer wordt vergeten? Is er sprake van een strafbaar feit wanneer de rekening in het restaurant niet wordt betaald?

Het meest voor de hand liggende strafbare feit is oplichting. Restaurants gaan ervan uit dat je betaalt wanneer je bij ze komt eten. Toch is er niet in elke situatie sprake van oplichting. Wanneer je als klant per ongeluk geen geld bij je hebt, omdat je portemonnee bijvoorbeeld nog thuis ligt, is dit niet strafbaar. Er is dan sprake van een civiel geschil, een geschil tussen burgers. Hierbij zijn gemaakte afspraken niet nagekomen.

De situatie wordt echter anders wanneer er bepaalde factoren meespelen. Hierbij wordt er gekeken naar opzet en voorbedachten rade. Kom je als klant ergens binnen met de schijn dat je gaat betalen terwijl je dit niet van plan bent, dan doe je je voor als bonafide klant. Toch is alleen dit niet genoeg om een strafbaar feit te plegen. Ook moet je specifieke handelingen verrichten waarmee je het restaurant om de tuin leidt. Denk bijvoorbeeld aan de belofte om terug te komen met het achterlaten van iets waardevols als garantie. Dit waardevols blijkt dan niks waard te zijn.

Het is dus cruciaal of er opzet in het spel is. Wanneer de oplichtingshandeling én het opzet niet te bewijzen zijn, is er geen sprake van oplichting.

In een recente zaak heb ik betoogd dat er geen sprake was van een oplichtingshandeling én niet van opzet aan de kant van cliënt. Dit verweer heeft ervoor gezorgd dat cliënt werd vrijgesproken van oplichting.

Dat verklaar en beloof ik!

Afgelopen donderdag, 30 januari 2020, ben ik beëdigd waardoor ik mezelf nu officieel advocaat mag noemen. Ik zal bij Lina Advocaten vooral werkzaam zijn als strafrechtadvocaat onder de vleugels van mijn patroon, Misja Geeratz

Stalkende privédetectives

Er zijn vele tv-programma’s die gebruik maken van privédetectives die de presentator ondersteunen bij het doen van onderzoek. Vaak volgt aan het einde van zo’n programma een confrontatie met degene die in de aflevering is onderzocht. Het is echter onduidelijk wat een privédetective nu precies wel en niet mag. Een recente zaak geeft hier echter (beperkt) antwoord op.

Inzet van een peilzender door een privédetective
In een recente zaak is cliënt gedurende anderhalve maand gevolgd door een privédetective van een recherchebureau dat was ingeschakeld door SBS voor een televisieprogramma. Bij deze observatie is gebruik gemaakt van een peilzender onder een auto. De vraag die in de zaak werd gesteld was: mag dit eigenlijk wel?

Verkregen bewijs onrechtmatig?
De verdediging meent dat dit niet is toegestaan, zelfs als de privédetective een vergunning heeft. Deze vergunning is slechts afgegeven voor bepaalde recherchewerkzaamheden. De privédetective dient zich hierbij te houden aan een zogenaamde Privacygedragscode waarin is bepaald dat het plaatsen van een peilbaken niet mag onder een privévoertuig, zoals het voertuig in deze zaak.

De rechtbank bevestigt dit standpunt. Er bestaat geen andere bevoegdheid waaruit is af te leiden dat de privédetective gebruik had mogen maken van een peilzender. De conclusie is dan ook dat het een privédetective niet is toegestaan om een peilzender aan te brengen onder een privévoertuig.

Mag het OM dit bewijs gebruiken?
De vraag die hierna gesteld moet worden is of het OM het bewijs van de peilzender dan ook niet mag gebruiken. Dit is niet automatisch zo. Het maakt voor deze vraag uit of de politie of het OM bemoeienis hebben gehad met de onrechtmatigheid dan wel dat het bewijs hen in de schoot is geworpen.

In het eerste geval is het gebruik van het onrechtmatig verkregen bewijs niet toegestaan. In het laatste geval is het gebruik volgens de rechtbank slechts onrechtmatig indien het verkrijgen van het bewijs ‘een zodanige schending vormt van een (belangrijk) strafvorderlijk voorschrift of rechtsbeginsel dat het resultaat daarvan niet kan meewerken tot het bewijs.’.  

De verdediging betoogde dat alle peilbakengegevens uitgesloten dienden te worden uitgesloten van het bewijs. De rechtbank oordeelde echter dat er peilbakengegevens op eigen initiatief zijn overhandigd door de privédetective en dat deze gegevens mochten worden gebruikt als bewijs. Dit geldt niet voor de peilbakengegevens die door de politie bij het recherchebureau zijn opgevraagd.

Conclusie
Het is dus onrechtmatig als een burger een peilbaken onder een privévoertuig aanbrengt, zelfs indien het gaat om een privédetective met een vergunning. Hier bestaat geen uitzondering op. Het gebruik van dit onrechtmatig verkregen bewijs hangt echter af van de vraag of de politie of het OM enige rol heeft gespeeld. Volgens de rechtbank is dit ook het geval als de politie om het bewijs heeft gevraagd. Tegen het vonnis van de rechtbank is inmiddels hoger beroep ingesteld. Wordt vervolgd…

Zie: Rb. Oost-Brabant 22 juli 2019, ECLI:NL:RBOBR:2019:4350.

Even voorstellen

Hallo, mijn naam is Samuel Peute. In december 2018 ben ik afgestudeerd aan de Radboud Universiteit Nijmegen in de richting strafrecht met vakken intellectueel eigendom.

Sinds februari 2019 werk ik als juridisch medewerker bij Lina Advocaten nadat ik hier anderhalf jaar stage heb gelopen. Ik houd mij met name bezig met strafzaken, maar verricht ook werkzaamheden met betrekking tot het bestuursrecht en civiel recht.

In mijn vrije tijd maak ik graag muziek en sport ik veel.